Hiện kết quả từ 1 tới 4 của 4
  1. #1
    Tham gia ngày
    27-04-2011
    Đến từ
    Cà Mau - viet nam 0944 171 333 - 0913 147 808
    Bài gửi
    3.377
    Cảm ơn
    11.394
    Được cảm ơn
    17.244

    Mặc định VẺ ĐẸP CỦA BONSAI (không đọc thì hơi phí)

    MỌI NGƯỜI CÙNG ĐỌC NHÉ

    VẺ ĐẸP CỦA BONSAI (không đọc thì hơi phí)

    Khi bàn về vẻ đẹp của Bonsai, nhiều người chơi cây tưởng rằng mình cảm thụ được nó, tuy nhiên đây là chuyện thường nỗ ra các tranh luận khó có hồi kết!
    Để giải quyết chuyện này, chúng ta cùng xem xét lại những hiểu biết về Bonsai và tự thân cũng phần nào thấy được mình nhận định vấn đề này như thế nào?

    Bonsai là tên gọi của loại hình cây cảnh, xét khái quát nó gồm có 2 thành phần: Cây và chậu.

    +Cây gồm có các thuộc tính:
    -Cổ thụ.
    -Kích thước thu nhỏ.
    -Hình ảnh và tính chất của cây như một cổ thụ có thật ngoài tự nhiên.
    +Chậu có các tính chất:
    -Cạn.
    -Kích thước và hình dáng tương hợp với kích thước cây.
    -Màu sắc và họa tiết hài hòa với cây.

    Như vậy, khi nói về một tác phẩm Bonsai là nói về một tập hợp gồm có 2 phần tử: Cây và Chậu, cùng với các mối quan hệ giữa chúng với nhau.

    Nói rộng hơn, Bonsai là một nghệ thuật biểu đạt ấn tượng.
    Khi thưởng ngoạn Bonsai, người xem như cảm thấy một hình ảnh có thật của một cổ thụ, nhưng được thu nhỏ trong chậu.

    Sự khác biệt giữa loại hình Bonsai và một số loại hình Cây cảnh khác nằm ở một số tính chất: sự thu nhỏ, tính tỷ lệ, hình ảnh và tính chất của cây biểu đạt hình ảnh của tự nhiên.

    Cây cảnh nói chung mà chúng ta thường gặp, các tính chất như: cổ thụ, thu gọn, chậu nhỏ đều có, nhưng trong mỗi tính chất có sự sai biệt so với các tính chất của Bonsai, nếu chúng ta xem xét thêm các nội hàm mà nó mang, càng thấy rõ sự khác biệt.

    *Có những tính chất mà chúng ta cũng cần phải hiểu sâu hơn nữa, để thấy rõ đặc điểm của Bonsai:

    + Thế nào là "Cổ thụ"?

    Nếu hiểu giản đơn là cây già, lâu năm, thì chưa cảm nhận được giá trị của tác phẩm.
    Tính cổ thụ còn là hình ảnh mà cây thể hiện được, thông qua tài nghệ của nghệ nhân.
    Tuổi thực tế của cây có thể còn nhỏ, nhưng hình ảnh của nó thể hiện lại làm cho người xem như thấy trước mắt một cây lâu năm, đây chính là tuổi nghệ thuật. Vẻ đẹp của thời gian tính trong nghệ thuật Bonsai còn phải xem xét kỹ ở vấn đề này. Người chơi cây có tay nghề cao luôn trân trọng điều này.
    Không cứ phải một cây có tuổi thực tế cao, là đã giải quyết bài toán về thời gian tính của nghệ thuật bonsai!
    Trong giới chơi cây cảnh còn nhiều người mơ hồ về điều này, dẫn đến tạo ra những giá trị sai.

    +Thế nào là " Tự nhiên"?

    Đây là vấn đề mà các nghệ nhân thường tranh luận với nhau! và từ xưa giờ vẫn vậy thôi!!! nghệ thuật là thế.
    Trong Bonsai khi tạo tác cây, cần chú ý là hình ảnh mà cây biểu đạt, cùng với tính chất của nó phải thật đúng và gần gũi với thế giới tự nhiên, tránh bị xa rời thực tế.
    Sai lầm này thường do lạm dụng kỹ thuật quá mức, hoặc do cảm nhận về khối không gian, đường nét, hình thể chưa tốt.
    Khó nói điều này thật cô đọng ở đây, tôi xin mượn hình ảnh: cây của chúng ta được sửa như không sửa, giống như một diễn viên giỏi trên sân khấu, diễn như thật, diễn như không diễn.
    Tất cả chỉ là trình độ tay nghề, kỹ năng của nghệ nhân thể hiện ở mức nào!!! mà điều này phụ thuộc vào vốn sống, khả năng cảm thụ riêng của mỗi người.
    Tính "Tự nhiên" ở đây được xem xét dưới lăng kính của nghệ thuật.

    + Thế nào là "Thu nhỏ"?

    Nên xác định là thu nhỏ theo tỷ lệ, giống như phép đồng dạng, chứ không phải là làm cây lùn. Có một giai đoạn người ta cho rằng làm Bonsai là tạo ra cây lùn.
    Điều quan trọng là tính tỷ lệ của lớn và nhỏ, được thực hiện khéo léo giữa các thành phần của tác phẩm.
    Khi giải quyết tốt bài toán này, vẻ đẹp của cây bộc lộ rõ ràng. Chính sự thu nhỏ làm cho công việc tạo tác cần có sự lược giản các chi tiết thừa, chỉ giữ lại vừa đủ các chi tiết cần thiết, cho nên chúng ta thấy rằng các chi tiết thành phần của cây là sự đơn giản vừa đủ.

    *Vế thứ hai trong mệnh đề Bonsai là chậu.

    Nhiều người chơi cây còn chưa thực sự lưu tâm đến vấn đề này một cách thấu đáo!
    Nên nhớ rằng chậu là một thành phần trong tổng thể của tác phẩm. Giữa cây và chậu, có tiếng nói chung thật hài hòa để tạo ra vẻ đẹp cho tác phẩm. Một nghệ nhân giỏi phải giải quyết tốt bài toán này!

    Để hiểu sâu hơn về chậu của Bonsai cần chú ý các vấn đề sau:

    +Kích thước: chậu phải có kích thước hài hòa với cây, không quá lớn cũng như quá nhỏ.
    Kích thước của chậu còn là một phần chứng tỏ trình độ tay nghề kỹ thuật, trong kỹ thuật nuôi trồng của nghệ nhân.
    Làm sao tính được kích thước của chậu hợp lý với cây?

    Đơn giản nhất là chiều dài chậu bằng hay nhỏ hơn chiều cao cây một chút là được. Chiều rộng chậu sẽ là tỷ lệ ⅔ với chiều dài.
    Bề dày chậu sẽ được tính bằng với đường kính gốc hoặc hơi nhỏ hơn một chút.

    Tuy nhiên, trong nhiều trường hợp cây có đường kính gốc lớn, mà chiều cao thấp, thì cách tính này lại không đúng. Hoặc là nhóm thác đổ thì chậu thường sâu hơn, và nó còn là đối trọng cân bằng với dáng cây.
    Đây chỉ là gợi ý về tính hài hòa giữa cây và chậu, chứ một nghệ nhân giỏi có thể phá vỡ quy tắc trên mà vẫn hài hòa và rất tự nhiên.

    +Hình dáng: có rất nhiều hình dáng như vuông,tròn, chử nhật, elip ,đa giác, bất nghi thức....
    Vấn đề là chọn hình dạng chậu nào cho cây đây???
    Thông thường, mỗi dáng cây thường tương hợp với một số hình dạng chậu nhất định, điều này có thể rút ra được khi quan tâm thật kỹ dáng và phong thái của cây.

    Giải quyết vấn đề này là tương đối trừu tượng, khó có công thức chung, nó là kinh nghiệm thẩm mỹ tự thân của từng nghệ nhân.

    +Màu sắc: màu sắc chậu cũng ảnh hưởng lớn đến tính thẩm mỹ của tác phẩm.
    Sự tương phản gay gắt giữa màu sắc của chậu với màu lá, hoa, trái...làm giảm đi vẻ đẹp tinh tế của sự hài hòa giữa cây và chậu.
    Có khi giữa chậu và cây vẫn có sự tương phản về màu, nhưng đó chỉ là sự tương phản nhẹ.

    Giải pháp đơn giản nhất cho người không có cách chọn lựa màu sắc cho phù hợp là chọn những màu gần gũi với màu đất như: nâu đất, tím đất, vàng đất.... và không nên chọn màu nóng.

    +Họa tiết: vì cây là chủ thể chính, cho nên chậu càng đơn giản càng tôn vẻ đẹp của cây.
    Hoa văn, họa tiết của chậu nên chọn thật đơn giản, nhẹ nhàng, tránh sự rườm rà làm phân tán cái nhìn khi quan sát tác phẩm.

    Cũng thật là khó, khi nêu lên chi tiết này với những người chưa thật sự cảm nhận về sự tinh tế của mối tương hợp giữa cây và chậu!

    Trên đây, mới chỉ là một số vấn đề rất khái quát về vẻ đẹp của Bonsai, chưa thực sự đi sâu vào chi tiết cụ thể.

    Nhưng hiểu rõ được các tính chất và các mối quan hệ giữa cây và chậu, cũng giúp cho người chơi bớt đi phần nào sự sai lệch trong cách nhìn, cách đánh giá, bớt đi những tranh luận chệch hướng về cái đẹp của Bonsai.

    Tôi muốn nhấn mạnh điều này: trong một tác phẩm Bonsai thì tất cả các yếu tố - Gốc - Thân - Cành - Lá - Chậu và Sự trình bày đều có giá trị nhất định để góp phần xây dựng nên vẻ đẹp chung của tác phẩm.
    Khi đánh giá, cần có cái nhìn toàn diện về các yếu tố để làm cơ sở.

    Và sẽ không bao giờ có một tác phẩm hoàn hảo cho tất cả mọi người!

  2. Có 5 thành viên cảm ơn thanhson cho bài viết này

    BonSaiBon (07-12-2016),heroine (05-12-2016),hoanghiepdt (19-12-2016),huynhhung (13-12-2016),vanphuoc25hue (01-02-2017)

  3. #2
    Tham gia ngày
    27-04-2011
    Đến từ
    Cà Mau - viet nam 0944 171 333 - 0913 147 808
    Bài gửi
    3.377
    Cảm ơn
    11.394
    Được cảm ơn
    17.244

    Mặc định

    Để có cái nhìn tổng quan về các lối tạo hình trên cây Bonsai, chúng ta cũng nên xem xét một vài điều về tư tưởng của phương Đông cũng như của phương Tây có gì khác biệt không? bởi vì chính các điều này sẽ chi phối sự cảm nhận trong quá trình sáng tạo, cũng như cái nhìn đối với thế giới tự nhiên. Các bạn thử xem mình có cái nhìn như thế nào?

    Phép nhìn của người phương Tây về cái đẹp của Bonsai rất rõ ràng về tính trực quan và tổng thể. Họ thường quan tâm đến những điều nhìn thấy thực tế, thường thiên về tả thực, tôn trọng tính tự nhiên cao.

    Một cây đẹp đối với họ thì hình ảnh của nó được tạo tác phải có dáng vẻ giống như một cây ở ngoài thực tế. Phong cách của cây rất thoải mái, chỉ cần giống như tự nhiên là đủ, ít cần quan tâm đến các chi tiết và tính chất hàm ý. Nếu để tâm quan sát, đôi khi có những chi tiết quan trọng, mà chúng ta những người làm cây rất quan tâm ví dụ như bộ gốc rễ, thì cái nhìn của người phương Tây cũng rất đổi bình thường! vấn đề của họ là tổng thể tác phẩm nhìn có giống như tự nhiên không?
    Ngay cả cách cắm hoa của họ cũng thể hiện rất rõ điều này, một bó có rất nhiều cành, được cắm thẳng vào một cái bình hoa. Trong khi đó việc cắm hoa ở phương Đông là cả một nghệ thuật, hàm chứa cả một triết lý sống ở trong đó.

    Cho nên, khi thấy cách tạo hình cây cảnh nói chung, và nhất là hình ảnh cây thế của chúng ta, việc cảm thụ vẻ đẹp của cây đối với họ là rất khó! Chẳng trách gì đã từng có phát biểu của một vài nghệ nhân Bonsai nước ngoài về những cây của mình chỉ ở cấp độ cây phôi!!!

    Phép nhìn của người phương Đông có sự sai biệt, bên cạnh vẻ đẹp hình thức phù phiếm ở bên ngoài, mỗi sự vật còn có một vẻ đẹp ẩn chứa ở bên trong rất quan trọng. Người phương Đông có một cái nhìn khác sâu lắng vào bên trong sự vật, họ quan tâm đến những nội hàm về tinh thần của sự vật, mà điều này lại rất khó có khả năng cảm nhận hết được. Hình ảnh chỉ cần biểu đạt đơn giản, vừa đủ nhận thấy, quan trọng là sự vật đó còn gợi lên điều gì?

    Hình ảnh của nước là một ví dụ, nó là một yếu tố quan trọng của sự sống ai cũng thấy, đó là điều ta thấy hữu hình. Với cái nhìn bên trong vô hình, người phương Đông cho nước là khuôn thước cho người có phẩm hạnh: rất mềm mại nhẹ nhàng, bình an với cái mình có, thủ phận, ở bầu thì tròn ở ống thì dài (tùy duyên), nhưng cũng có khi rất mạnh mẽ phá vỡ cả những thứ cứng hơn như sắt, đá, dập tắt cả lửa......

    Cái vẻ đẹp vô hình này là một điều khó có thể cân lường, khó có thể nhìn thấy bằng con mắt thông thường, mà chỉ cảm nhận được bằng con mắt của tinh thần (Đạo). Ngôn ngữ khó mà diễn đạt được điều này (vô ngôn), dùng tư tưởng kiến giải thì nó bất khả tư nghì!

    Một bên là hiện thực, hữu hình, cụ thể, xem trọng tính thực tế; Một bên là ý tưởng, ấn tượng, thiên về việc tôn trọng tư tưởng bên trong, hơn là vẻ đẹp của hình thức bên ngoài. Chính vì phép nhìn đó, màu sắc văn hóa của hai nền văn hóa, dẫn tới việc sáng tạo nghệ thuật có sự sai biệt. Dấu ấn này biểu lộ rõ trong việc tạo hình của Bonsai.

    Triết lý trong nghệ thuật phương Đông tôn trọng sự đơn giản nhưng vừa đủ. Chân lý của cái đẹp là sự toàn thiện và đơn giản!

    Người phương Đông khi tạo tác cây cảnh hay Bonsai, ngoài việc mô tả cái đẹp của tự nhiên, họ còn muốn gửi gắm nhiều điều vào đó, ngoài việc cảm thụ cái đẹp bằng con mắt trần gian, còn có cả việc cảm thụ bằng con mắt của tâm hồn.

    Một cổ thụ tự nhiên ngoài thực tế thường có rất nhiều cành, mọc lộn xộn, thậm chí có những cành mà chúng ta sẽ cho là lỗi, điều này là tự nhiên, do điều kiện sống của cây. Nhưng trong nghệ thuật cây cảnh hay Bonsai, có những qui ước thẩm mỹ hãy tạo ra một cây trông rất già nua, nhưng càng ít cành lại càng hay.

    Một cây được đánh giá cao, được xem là đẹp, thì các cành nhánh sẽ được chọn lọc chỉ vừa đủ. Nhưng vấn đề ở đây là: làm sao chỉ với số lượng ít của cành, mà vẫn biểu đạt đầy đủ được khối tam diện trong không gian? thể hiện được tính chất của một tán cây như trong tự nhiên theo quy luật của nó?

    Điều này thường gây khó khăn không ít trong việc sáng tạo cụ thể trên từng tác phẩm, phải có trình độ tay nghề kỹ thuật, trình độ cảm thụ nghệ thuật Bonsai nhất định mới giải quyết được bài toán này.

    Giới hạn giữa sự đơn giản và sự rườm rà là rất mong manh, khó cân đo được, chỉ biết rằng nếu thêm vào một chi tiết là thừa, mà bớt ra thì thiếu. Đây chính là bài toán minh chứng cho sự tài hoa của người tạo ra tác phẩm.

    Nên nhớ rằng không bao giờ có hai cá thể giống nhau hoàn toàn, dù hình thể, dáng cây na ná như nhau, nhưng tính chất, phong thái của cây là khác nhau, cần cảm thụ tốt vấn đề này, để tránh sự sao chép rập khuôn hình thể một cách máy móc, làm mất đi cái thần thái riêng biệt của cây.

    Vì chưa thực sự cảm thụ tốt những vấn đề trên, cho nên khi tạo hình cây dẫn đến việc bắt chước một cách máy móc, có cây được tạo nên bởi một tán lá dày đặc, rối rắm (tả thực), có thực mà không có hư. Lại cũng có rất nhiều cây được tạo nên bởi bộ tán lá rời rạc, thưa thớt (tả hư), có hư mà không có thực, trông rất xa rời tự nhiên. Giải quyết bài toán này cần có cái nhìn tốt: về khối, không gian, sự sắp đặt, tính tỷ lệ...cùng với cảm nhận tốt về tính tự nhiên.

    Gần đây mọi người thường tranh luận về vấn đề này, cái nào đẹp hơn cái nào? theo tôi vấn đề nằm ở chổ khả năng cảm nhận phong thái thể hiện của cây ra sao? điều này phụ thuộc vào sức cảm thụ, tay nghề của các nghệ nhân, nó còn là vấn đề của vốn sống, của sự chiêm nghiệm, khó mà có mẫu số chung cho tất cả!

    Có một số ý kiến cho rằng những cây (cây bài bản?) được tạo tác rất căn bản về bộ cành, thỏa mãn được tính chất hình khối của tán lá, thì không được đẹp!
    Một cây đẹp, theo họ thì bộ cành nên được thiết kế phóng khoáng, và tự do hơn, không cần tuân thủ quy luật.

    Thực ra về bản chất, dù cho tán cây có được thiết kế như thế nào đi chăng nữa, khi ngắm nhìn và cảm nhận, nó cũng vẫn phải thỏa mãn quy luật về phép nhìn tam diện của hình khối trong không gian: có trái - phải, trên - dưới, trước - sau.
    Vấn đề tế nhị ở đây, chính là sự cảm nhận và thể hiện về tính tự nhiên chưa tốt, sự tinh tế trong tay nghề của nghệ nhân chưa đạt tới độ chín muồi, cho nên khi tạo tác bộ cành thường mắc những lỗi như nặng nề, cứng nhắc, thô cứng, xa rời tự nhiên...

    Theo quan điểm của bản thân, tôi cho rằng một cây được xem là đẹp, thì phải hoàn hảo về các chi tiết, không nên có các chi tiết thừa. Một nghệ nhân giỏi sẽ biết biến các cành được chọn lọc vừa đủ, để tạo nên một tán cây trông như tự nhiên. Đây chính là sự đơn giản, một trong những thuộc tính cơ bản của cái đẹp.

    Thơ lục bát có vần điệu, âm luật, rất đơn giản như văn nói, khi diễn đạt một nội dung nào đó, nhiều người vẫn có thể cùng đi đến một cảm nhận chung (dĩ nhiên điều này còn tùy thuộc vào cảm thụ cá nhân). Nhưng nếu thể hiện nội dung đó bằng văn nói thì cách diễn đạt lại rất khác nhau, có thể rất dài dòng, còn tùy theo đối tượng mà nói, và lúc này không rõ sự phát triển các chi tiết sẽ đi tới đâu? Cùng một nội dung, nhưng hình thức biểu đạt là khác nhau, kết quả sẽ là không tương đồng, tính độc đáo của nghệ thuật nói chung là tính chất này.

    Nghệ thuật là việc bắt chước, chắt lọc cái đẹp tự nhiên và làm cho nó toàn thiện hơn trong mắt người xem. Chứ không phải là sao chép, mô phỏng hoàn toàn như tự nhiên, giống như cách thể hiện của một bức ảnh chụp!

    Nói rộng hơn, vấn đề không chỉ là các kỹ xão, tài nghệ của bàn tay con người, mà sâu hơn nữa là hình ảnh thể hiện đó dẫn tinh thần đi đến chổ vô ảnh, vô thể nhưng lại cảm thụ được, nắm bắt được những cái rất khó có thể nắm bắt!

    Cuộc sống trên thế gian có hai mặt hữu hình và vô hình.
    Về phương diện hữu hình thì không bao giờ có hai cái giống nhau hoàn toàn như hai con người, hai cái hoa, hay hai cái cây. Điều này các giác quan dễ dàng phân biệt, so sánh được. Nhưng để cảm nhận được phương diện vô hình thì phải có sự chiếu sáng từ bên trong, chính điều vô hình này làm cho sự cảm nhận trở nên đồng nhất . Hình thể có thể có sự sai khác, nhưng tinh thần của cái đẹp là như nhau, nhưng lại khó có cảm thụ tương đồng.

    Ông sư là ông sư, lão đánh cá là lão đánh cá, cả hai vẫn thành phật như thường!
    ==================================
    Bài viết cùa thầy (Thái Văn Thiện)

  4. Có 9 thành viên cảm ơn thanhson cho bài viết này

    BonSaiBon (07-12-2016),gatrongnuoicon (15-12-2016),heroine (05-12-2016),Hiếu_An Đông (27-12-2016),mailover (13-12-2016),penjing (05-12-2016),phuongrau78 (05-12-2016),Soinanhtrang (04-12-2016),vanphuoc25hue (01-02-2017)

  5. #3
    Tham gia ngày
    20-07-2011
    Đến từ
    Saigon
    Bài gửi
    2.572
    Cảm ơn
    48.833
    Được cảm ơn
    11.659

    Mặc định

    Đọc rồi, có tốn phí hôn đại ka?! một chầu lai rai hén!!!

  6. Các thành viên sau cảm ơn đến gatrongnuoicon vì bài viết hữu ích

    thanhson (17-12-2016)

  7. #4
    Tham gia ngày
    27-04-2011
    Đến từ
    Cà Mau - viet nam 0944 171 333 - 0913 147 808
    Bài gửi
    3.377
    Cảm ơn
    11.394
    Được cảm ơn
    17.244

    Mặc định

    Quote Nguyên văn bởi gatrongnuoicon Xem bài viết
    Đọc rồi, có tốn phí hôn đại ka?! một chầu lai rai hén!!!
    Kakaaaaaaaaaaaa! Về Cà Mau chơi đi anh sẵn sàng tốn phí.

 

 

Thread Information

Users Browsing this Thread

There are currently 1 users browsing this thread. (0 members and 1 guests)

Quyền viết bài

  • Bạn không thể gửi chủ đề mới
  • Bạn không thể gửi trả lời
  • Bạn không thể gửi file đính kèm
  • Bạn không thể sửa bài viết của mình
  •  
updatebook.vn